WAN Bağlantı Çeşitleri

Aşağıdaki şekilde WAN bağlantısı çeşitleri gösterilmiştir.



Ülkemizde de sıklıkla kullanılan bazı WAN bağlantısı çeşitlerinin ayrıntısını görelim.

Kiralık Hatlar: Kalıcı bağlantı sağlayan noktadan noktaya adanmış bağlantı çeşididir. Kiralık hatlar servis sağlayıcılardan kiralanır. Kiralık hatlara, seri bağlantı, noktadan noktaya bağlantı ve veya T1/E1 veya T3/E3 hatlar da denir. T Amerika’daki, E Avrupa’daki standardı gösterir. Aşağıdaki tabloda Amerikan ve Avrupa standartları ve hızları gösterilmiştir.

 

Ülke	WAN Hızı
Amerika	T1=1.544 Mb/sn
Amerika	T2=6 Mb/sn
Amerika	T3= 45 Mb/sn
Amerika	T4= 275 Mb/sn
Avrupa	E1= 2.048 Mb/sn
Avrupa	E2= 8 Mb/sn
Avrupa	E3= 34 Mb/sn
Avrupa	E4= 140 Mb/sn

Kurulum basitliği, hız kalitesi ve verimlilik gibi avantajlarına karşı çok pahalı bir teknolojidir. Fakat adanmış bir hat olduğu için uçlar arasında gecikme ve jitter (titreme) etkisi çok az olduğundan VoIP ve video uygulamaları için çok idealdir.

Metro Ethernet: Adında anlaşılacağı üzere aslında bir LAN teknolojisidir. Fiber optik kablo standartlarının ve teknolojilerinin gelişmesi ile daha uzak mesafelere LAN hizmeti sunmak mümkün olmuştur. Servis sağlayıcılar fiber optik kablolar üzerinden Metro Ethernet hizmetini sunarlar. Yüksek hızda bağlantı sağlama avantajına karşı ülkemizde abonelik ücretleri yüksektir. Telekom şirketi abonenin sistem odasında bir switchte Metro Etherneti sonlandırarak bu hizmeti sunar.

MPLS(Çoklu Protokol Etiket Anahtarlama-Multi Protocol Label Switching) : Bir paket anahtarlamalı ağda devre anahtarlamalı ağ özelliklerini sunan veri taşıma mekanizmasıdır. Paketlere etiketler ekler ve paketleri göndermek için bu etiketler kullanılır. Paketler gönderilirken IP adresleri kullanılmaz. MPLS bir servis sağlayıcı WAN teknolojisidir. Bu sayede çeşitli ağ protokollerini kapsayan her türlü veri trafiğini taşıyabilir.

Uydu (Very Small Aperture Terminal – VSAT) : Servis sağlayıcıların alt yapılarının olmadığı yerlerde WAN hizmeti sağlayan teknolojidir. Evlerimizde kullandığımız çanak antenler ile VSAT teknolojisine uygun LNB’ler ile hizmet sağlanır. Düşük hız ve yüksek fiyat dezavantajlarındandır.

Dijital Abone Hattı (Digital Subscribe Line-DSL) : Bakır telefon kabloları üzerinden yüksek bant genişliği sunan her zaman açık bağlantı teknolojisidir. DSL modemler Ethernet sinyalini DSL sinyaline çevirerek telefon hattına verir. Servis sağlayıcı tarafında DSLAM(DSL Access Multiplexer) ismi verilen cihazlar bir çok abone hattını yüksek hızlı bir hatta bağlar. ADSL, VDSL, GSHDSL gibi türleri ülkemizde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Kablo : Kablo TV alt yapısı üzerinden koaksiyel kablo aracılığıyla İnternet hizmeti sunan teknolojidir. DSL gibi her zaman açık bir bağlantı sunar. Kablo modemler, Ethernet sinyalini genişbant frekanslara çevirerek kablo tv hattına verir. Servis sağlayıcı tarafında kablo modem sinyallerini alan, gönderen ve İnternet hizmeti sunan CMTS ismi verilen cihazlar vardır. Kablo İnternet hizmeti uygun fiyatına karşılık, aboneler aynı bant genişliğini paylaştıkları için abone sayısının fazla olduğu durumlarda düşük hızlar sunar.

Kablosuz (Wi-Fi) ve 3G/4G Hücresel : Bir çok şehirde kablosuz İnternet hizmeti veren küçük servis sağlayıcılar kurulmuştur. Telefon hattı ya da kablo TV alt yapısı gerekmeyen ve daha uygun ücretlerle hizmet veren bu servis sağlayıcıların yanında belediyeler gibi kurumlar da ücretsiz Wi-Fi hizmeti vermektedir.
Mobil cihazların kullanımım artmasıyla beraber hücresel servis, telefon hizmeti yanında İnternet hizmeti de sağlamaya başlamıştır. Bir çok kurumsal firma ana bağlantı olarak GSHDSL kullanırken yedek bağlantı olarak ta 3G/4G Hücresel bağlantıları kullanmaktadır.

Çevirmeli Bağlantı, Frame Relay, ISDN gibi artık pek kullanılmayan teknolojilere değinilmemiştir.